Standardy Ochrony Małoletnich

Standardy ochrony małoletnich w Ośrodku Pomocy Społecznej w Lyskach

Niniejsza procedura określa najważniejsze zasady i założenia związane z zapewnieniem maksymalnego poziomu bezpieczeństwa małoletnich, będących podopiecznymi Ośrodka Pomocy Społecznej w Lyskach, określanego dalej jako OPS, a także gwarantujące najwyższy poziom ochrony małoletnich, na rzecz których realizowane są usługi świadczone przez OPS, a w szczególności osoby świadczące usługi opiekuńcze oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze na rzecz osób małoletnich, a także asystentów rodziny.

1. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a pracownikami OPS-u, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich.

1.1 Pracownicy/zleceniobiorcy OPS-u mający bezpośredni kontakt z małoletnimi powinni wykonywać swoje zadania w sposób zapewniający poszanowanie praw osób trzecich, w szczególności praw dzieci, z szacunkiem oraz w sposób uprzejmy i kulturalny.

1.2 Niedopuszczalne jest stosowanie wobec małoletnich jakichkolwiek form przemocy słownej, a tym bardziej fizycznej.

1.3 Pracownicy/zleceniobiorcy OPS-u, o których mowa w pkt 1.1. mają obowiązek powstrzymać się od jakichkolwiek zachowań, które mogłyby naruszać przestrzeń osobistą małoletniego, powodować u niego poczucie zagrożenia, dyskomfortu lub strachu.

1.4 Pracownicy/zleceniobiorcy OPS-u, o których mowa w pkt 1.1 powinni zwracać uwagę na niepokojące zachowania małoletnich, które mogą świadczyć o ich krzywdzeniu i powinni podjąć próbę kontaktu z małoletnim w przypadku powzięcia podejrzenia takiego krzywdzenia. Jeżeli małoletni próbuje nawiązać kontakt z pracownikiem, powinien on go wysłuchać i, w miarę możliwości, uzyskać możliwie najpełniejszą informację o sytuacji małoletniego.

1.5 Przed dopuszczeniem osoby (pracownika, stażysty, praktykanta, wolontariusza lub zleceniobiorcy) do wykonywania obowiązków związanych z opieką, wychowaniem, edukacją małoletnich lub świadczeniem na ich rzecz usług, Kierownik OPS lub osoba upoważniona weryfikuje tę osobę w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (w Rejestrze ze specjalnym przeznaczeniem).

1.6 Kandydata do pracy/świadczenia usług zobowiązuje się do przedłożenia informacji z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziałach XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1939 ze zm.) lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego.

1.7 Zabrania się pracownikom i zleceniobiorcom utrwalania wizerunku małoletniego (filmowania, fotografowania) za pomocą prywatnych urządzeń cyfrowych.

1.8 Utrwalanie i publikowanie wizerunku dziecka w celach promocyjnych lub informacyjnych OPS dopuszczalne jest wyłącznie za uprzednią pisemną zgodą rodzica bądź opiekuna prawnego oraz po upewnieniu się, że publikacja nie narusza dóbr osobistych ani bezpieczeństwa dziecka.

2. Zasady i procedura podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego, a także składania zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego i zawiadamiania sądu opiekuńczego.

2.1 W sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego pracownik/zleceniobiorca OPS-u ma obowiązek niezwłocznego poinformowania kierownika OPS o tym fakcie w formie ustnej, a także formie pisemnej, poprzez przedłożenie stosownej notatki służbowej.

2.2 Przekazanie informacji, o której mowa w pkt 2.1 powinno nastąpić jeszcze w tym samym dniu, w którym pracownik/zleceniobiorca powziął podejrzenie lub informację. Jeżeli pracownik/zleceniobiorca nie jest już obecny w danym dniu w siedzibie OPS-u, ma obowiązek przekazać informację telefonicznie.

2.3 Po przekazaniu informacji, o której mowa w pkt 2.1 do kierownika, osoba ta powinna w pierwszej kolejności ustalić czy zachodzą przesłanki uzasadniające wszczęcie procedury odebrania dziecka na podstawie art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, a następnie ustalić jakie podmioty i instytucje powinny zostać poinformowane o podejrzeniu krzywdzenia małoletniego.

2.4 W celu poczynienia ustaleń, o których mowa w pkt 2.3. zwołana może być wewnętrzna komisja, składająca się z kierownika OPS-u, pracownika socjalnego nadzorującego teren, w którym dochodzi do podejrzenia krzywdzenia małoletniego, pracownika, który powziął podejrzenie lub uzyskał informację o krzywdzenia małoletniego oraz, w zależności od potrzeb, asystenta rodziny, pedagoga szkolnego.

2.5 Jeżeli w wyniku ustaleń, o których mowa w pkt 2.3 i 2.4. zostanie ustalone, że zasadnym jest skierowanie do sądu rodzinnego wniosku, o którym mowa w art. 572 k.p.c. lub złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, kierownik OPS-u niezwłocznie kieruje taki wniosek do właściwych organów.

2.6 Obowiązki określone w pkt 2.1 – 2.5 nie wpływają na obowiązek ewentualnego wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”, zgodnie z postanowieniami pkt 3.

3. Procedura wszczęcia procedury „Niebieskie Karty”.

3.1 Obowiązek wszczęcia procedury „Niebieskie Karty” i wypełnienia formularza Niebieska Karta A spoczywa na wszystkich pracownikach socjalnych i asystentach rodziny zatrudnionych w OPS-ie.

3.2 W przypadku powzięcia podejrzenia lub uzyskania informacji o krzywdzeniu małoletniego, które może wyczerpywać znamiona przemocy domowej w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, pracownicy OPS-u, o których mowa w pkt 3.1. mają obowiązek wypełnić formularz Niebieskiej Karty A niezwłocznie po powzięciu informacji o zaistnieniu ku temu przesłanek.

3.3 Wypełniając formularz Niebieskiej Karty A pracownik OPS-u stosuje zasady wynikające z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej oraz z rozporządzenia wykonawczego, w tym przekazuje osobie doznającej przemocy domowej formularz Niebieskiej Karty B.

3.4 Po wypełnieniu formularza Niebieska Karta A pracownik wszczynający procedurę Niebieskie Karty ma obowiązek przekazać ten formularz do Przewodniczącego Zespołu Interdyscyplinarnego lub innego jego członka w terminie pięciu dni roboczych. Za dni robocze przyjmuje się dni pracy OPS-u.

4. Zasady przeglądu i aktualizacji standardów.

4.1 Niniejsze standardy podlegają co dwa lata weryfikacji pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa oraz ocenie ich merytorycznej przydatności.

4.2 Weryfikacja, o której mowa w pkt 4.1. dokonywana jest przez kierownika OPS-u lub osobę przez niego wyznaczoną.

4.3 W wyniku weryfikacji, o której mowa w pkt 4.2. sporządzany jest raport ewaluacyjny, w którym wskazane są ewentualne sugestie i kierunki aktualizacji standardów.

5. Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie pracowników OPS-u do stosowania standardów, zasady przygotowania tych pracowników do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności.

5.1 Osobę odpowiedzialną za przygotowanie pracowników/zleceniobiorców OPS-u do stosowania standardów wyznacza kierownik OPS-u.

5.2 Kierownik OPS-u może zlecić zadanie, o którym mowa w pkt 5.1. podmiotowi zewnętrznemu, dającemu rękojmię należytego wykonania przedmiotowych zadań, posiadającemu stosowne kompetencje i doświadczenie.

5.3 W ramach przygotowania pracowników OPS-u do stosowania standardów przeprowadzane jest szkolenie pracowników/zleceniobiorców w przedmiotowym zakresie.

5.4 Każdy z pracowników/zleceniobiorców OPS-u potwierdza zapoznanie się ze standardami ochrony małoletnich obowiązującymi w OPS-ie.

6. Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania.

6.1 Niniejsze standardy podlegają opublikowaniu na stronie internetowej OPS-u oraz są wywieszone na tablicy ogłoszeń mieszczącej się przed siedzibą OPS-u.

6.2 Niezależnie od publikacji standardów w formie określonej w pkt 6.1., pracownik/zleceniobiorca OPS-u realizujący usługi względem małoletniego przekazuje wersję zupełną niniejszych standardów rodzicom, opiekunom prawnym lub opiekunom faktycznym małoletniego, a osoby te potwierdzają na piśmie otrzymanie przedmiotowych standardów.

6.3 Małoletnim, wobec których realizowane są usługi przez pracowników/zleceniobiorców OPS-u otrzymują wersję skróconą niniejszych standardów, z zastrzeżeniem pkt 6.4.

6.4 Jeżeli rozwój psychiczny małoletniego i stan jego zdrowia świadczą o ograniczonej możliwości zrozumienia założeń niniejszych standardów, pracownik/zleceniobiorca OPS-u może zaniechać obowiązku wynikającego z pkt 6.3.

6.5 Wersja skrócona standardów przeznaczona dla małoletnich (o której mowa w pkt 6.3) sporządzana jest w formie graficzno-tekstowej, dostosowanej do percepcji dzieci młodszych oraz dzieci o specjalnych potrzebach komunikacyjnych.

7. Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia.

7.1 Za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia odpowiedzialni są wszyscy pracownicy OPS-u.

7.2 Niezależnie od obowiązku określonego w pkt 7.1, kierownik OPS-u wyznacza pracownika koordynującego przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i organizację pomocy oraz wsparcia dla takiego małoletniego.

7.3 Pracownikiem, o którym mowa w pkt 7.2 może być w szczególności pracownik OPS-u będący członkiem Zespołu Interdyscyplinarnego.

8. Sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.

8.1 Tworzy się wewnętrzny rejestr ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.

8.2 Rejestr, o którym mowa w pkt 8.1. przechowywany jest w siedzibie OPS-u.

8.3 Kierownik OPS-u wyznacza osobę odpowiedzialną za prowadzenie i uzupełnianie rejestru, o którym mowa w pkt 8.1.

9. Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.

9.1 W przypadku ujawnienia krzywdzenia małoletniego osoby odpowiedzialne przygotowują plan wsparcia małoletniego, z zastrzeżeniem pkt 9.2.

9.2 Jeżeli równolegle prowadzona jest procedura „Niebieskie Karty”, w której małoletni uznany jest za osobę doznającą przemocy, nie ustala się planu wsparcia.

9.3 Za przygotowanie i realizację planu wsparcia odpowiedzialny jest pracownik socjalny oraz asystent rodziny realizujący swoje zadania w stosunku do rodziny, w której wystąpił przypadek krzywdzenia małoletniego.

9.4 W miarę możliwości plan wsparcia konsultowany jest z psychologiem, a jeżeli jest taka możliwość, psycholog uczestniczy także w jego realizacji. W przypadku braku psychologa zatrudnionego bezpośrednio w OPS, wsparcie to realizowane jest we współpracy z właściwym Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną lub inną wyspecjalizowaną jednostką zewnętrzną na podstawie odrębnych porozumień.

TWOJE PRAWA I BEZPIECZEŃSTWO W OPS W LYSKACH

(Wersja dla dzieci i młodzieży)

Jesteś dla nas ważny! Pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej w Lyskach (pracownicy socjalni, asystenci rodziny, opiekunowie) są tutaj po to, aby pomagać Tobie i Twojej rodzinie. Kiedy z nami rozmawiasz lub u nas przebywasz, masz prawo czuć się w pełni bezpiecznie i swobodnie.

Jak powinni traktować Cię dorośli z OPS?

• Z szacunkiem i życzliwością – zawsze powinni rozmawiać z Tobą spokojnie, grzecznie i uważnie Cię słuchać.

• Bez przemocy – nikt nie ma prawa na Ciebie krzyczeć, wyzywać Cię, ośmieszać, bić, szarpać ani dotykać w sposób, który sprawia, że czujesz ból, strach lub zakłopotanie.

• Szanując Twoją prywatność – nikt nie może bez zgody Twojej i Twoich opiekunów robić Ci zdjęć ani nagrywać filmików swoim prywatnym telefonem.

Co zrobić, gdy czujesz strach, smutek lub dzieje się coś złego?

• Powiedz nam o tym – jeśli ktoś w domu, w szkole lub w innym miejscu robi Ci krzywdę, sprawia Ci ból albo boisz się wracać do domu, koniecznie powiedz o tym pracownikowi OPS.

• Nie jesteś sam/sama – pracownik wysłucha Cię cierpliwie, potraktuje poważnie to, co mówisz, i razem z innymi specjalistami pomoże rozwiązać problem, by zapewnić Ci bezpieczeństwo.

• To nie Twoja wina – pamiętaj, że gdy dzieje się coś złego, nigdy nie jest to Twoja wina i zawsze masz prawo prosić o pomoc.

Gdzie szukać pomocy?

• W Ośrodku: Porozmawiaj z asystentem rodziny, pracownikiem socjalnym lub kierownikiem OPS w Lyskach.

• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111 (bezpłatny i anonimowy, czynny całą dobę).

• Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka: 800 12 12 12 (bezpłatny, czynny całą dobę).

• Numer alarmowy (gdy jesteś w bezpośrednim niebezpieczeństwie): 112.